Filozofia – chatka

Kolejnym punktem, w którym mamy do czynienia z przejawem Nietzscheańskiej krytyki jest właśnie problem wolnej woli. Nietzsche krytykuje w ogóle pojęcie wolnej woli. Jego zdaniem bowiem działalność człowieka jest determinowana przeszłością gatunku i jednostki oraz samymi popędymi przyrodniczymi. Odrzucając wolną wolę, kwestionuje jednocześnie odpowiedzialność człowieka za swoje czyny. Jak twierdzi, jednostka nie ponosi za siebie odpowiedzialności, gdyż sama jest wytworem minionych zjawisk, których biegu nie jest w stanie zmienić ponieważ wymykają się jej świadomości i wpływom. Ponadto jednostka nie może być odpowiedzialna za swoją osobowość, za swój charakter. Tym samym neguje on istnienie jakichkolwiek morałów. Jeśli bowiem człowiek nie odpowiada za to co robi, nie jest odpowiedzialny za swój charakter istnienie pojęcia moralności nie ma sensu.

Ponadto Nietzsche krytykuje ustrój demokratyczny. Dlatego, że demokracja podobnie jak chrześcijaństwo głosi równość obywateli, możliwość równego udziału w rządach, nie dając możliwości wybicia się szczególnie uzdolnionych jednostek. Choć wydaje się, że proponując równość, tym samym proponuje ona wolność, zdaniem Nietzschego wolność ta jest pozorna, podobnie jak w chrześcijaństwie. Jednakże tutaj rolę wymagających kapłanów pełnią wpływowi politycy. Kierują oni ogłupionym przez siebie tłumem, uprawiając demagogię i mamiąc fikcyjnymi ideałami. Uniemożliwiają w ten sposób rozwój jednostek wybitnych.
Jak twierdzi Nietzsche, szkolnictwo w systemie demokratycznym ze względy na wpajanie wiedzy ogromnym masom młodych ludzi, opierając się na tym samym wszędzie programie nauczania może być tylko przyczyną spadku poziomu wykształcenia. Mimo tego, że większa ilość ludzi zdobędzie ogólną wiedzę to kształceni wszyscy w ten sam sposób nie będą w stanie wyrobić w sobie indywidualnego podejścia do życia. W ustroju demokratycznym jednostka w ogóle nie ma prawa zaistnieć za względu na lekceważące podejście do różnic między poszczególnymi ludźmi. Z kolei głosząc zrównanie płci pod względem prawnym , pomija decydujące o indywidualnym sposobie przeżywania i działania różnice płciowe i nieuchronny antagonizm między płciami.

Wspomnieć należy również o krytyce filozofii Schopenhauera. Krytykuje Nietzsche przede wszystkim Schopenhauerowskie przekonanie o możliwości zapobiegania złu i cierpieniu przez postawę bierności i rezygnacji jednostki z osobistych dążeń i życiowych aktywności. Nietzsche dostrzega w jego filozofii uległy stosunek wobec tak potępianego przez siebie chrześcijaństwa, które to propaguje właśnie miłość, bezinteresowność i uległość. Przeciwstawia się Schopenhauerowskiemu systemowi wartości to znaczy tezie, która go uzasadnia, że występowanie woli w formie zindywidualizowanej jest źródłem zła, zaś sama wola jest moralnie obojętna. W Nietzscheańskiej krytyce Schopenhauera dostrzec można przede wszystkim chęć przezwyciężenia pesymizmu .Uznawał on przecież wręcz coś przeciwnego to znaczy twórczą indywidualną aktywność. Aktywność ta była istotą życia, wyznaczała sens wszelkiej działalności i prowadziła do osiągnięcia celów godnych Nietzscheańskiego nadczłowieka.

Próbując jednak odpowiedzieć na pytanie czym właściwie jest dla Nietzschego filozofia i jak jego zdaniem powinno się filozofować należało by nawiązać do Nietzscheańskiej koncepcji nadczłowieka i pojęcia woli mocy.
Mimo, że wydawało by się że w pojęciu Nietzschego jednostka nie ma w ogóle wolnej woli i wszystko co robi z konieczności wynikającej z jej zwierzęcą determinacją, pozostwia on trochę miejsca na działalność twórczą. Człowiek w oczach Niczego jest stworzeniem ale i twórcą zarazem. Filozof zachęca do radosnej spontanicznej twórczości, która pomaga w rozwoju istoty ludzkiej jako jednostki. Jednak jej zwierzęcość stanowi konieczny warunek twórczości. To właśnie jest to główne tworzywo, które wymaga obróbki umożliwiającej tworzenie kultury. Zaś rozwój kultury wbrew powszechnemu przekonaniu nie usuwa przyrodniczych determinacji, nadaje im jedynie inna formę. Daje to dowód na to, że człowiek jako część przyrody podobnie jak każda jej część jest w pewnym sensie plastyczny lecz aby stać się dziełem sztuki potrzebuje rzeźbiarza. Ma to z kolei ścisły związek z właśnie z Nietzscheańską koncepcją nadczłowieka i jego hodowli.